آیا تغییر ساختار، دوای درد شهرداری تهران است؟
به گزارش عصر شهروند، شورای شهر تهران کلیات طرح کاهش سطوح معاونتهای شهرداری را با رای موافق اعضا به تصویب رساند؛ طرحی که در خود شورای شهر نیز مخالفانی دارد و قرار است جزئیات این تعدیل ساختاری بدنه شهرداری، بهصورت دقیقتری بررسی شود. کلیات طرح، کاهش تعداد معاونتهای شهرداری از 9 به 6 معاونت و حذف پست قائممقام و مشاور از سطوح سازمانی شهرداری تهران است که با 10 رأی موافق و 9 رأی مخالف به تصویب اعضای شورای شهر تهران رسیده است.
تعدیل ساختاری شهرداری تهران با هدف کوچکسازی شهرداری و کاهش هزینهها انجام خواهد شد. این مسئله در حالی بیان میشود که مخالفان و موافقان بر سر مفهومی مشترک گفتوگو میکنند، اما نگاه یکسانی به موضوع ندارند. نظرات طرفین نشان میدهد هر دو در مورد کوچک شدن شهرداری توافق دارند، اما آنها راهکارهای متفاوتی را پیشنهاد میدهند.
**این طرح بهدنبال کاهش سطوح معاونت از 9 سطح به 6 سطح است
حسن رسولی، نایبرئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای اسلامی شهر تهران بهعنوان نماینده طراحان طرح الزام شهرداری به ادغام، کاهش معاونتهای شهرداری را اینطور مطرح میکند: آنچه در این طرح به دنبال آن هستیم کاهش سطوح معاونتهای شهرداری تهران از 9 سطح به 6 سطح است. یادآوری میکنم که در بودجه 1397 شهرداری تهران را موظف کردیم که سالانه 10 درصد از سطوح سازمانی کاهش دهد. به عبارتی اگر این طرح مصوب نشود تا پایان سال جاری، معاونتهای شهرداری باید به هشت معاونت کاهش یابد.
وی بحث خود را به این ترتیب ادامه داد: از نظر مباحث علم سازمان، ساختار هر سازمان باید بتواند بهدرستی همه مأموریتهای سازمانی را بهگونهای تقسیم کند که برای هیچ مأموریتی فاقد جایگاه و سطح سازمانی نباشد. این ساختار زمانی کارآمد خواهد بود که از طریق سازوکار هماهنگکننده میان نظام اختیارات مقامات و میزان مسئولیت آنها در سطوح افقی و عمودی پاسخگویی ایجاد کند و از تداخل و توازی جلوگیری کند.
رسولی با طرح این موضوع که طرح، مداخلهای در عزل و نصبهای شهرداری ندارد گفت: با این طرح در مدیریت منابع انسانی و طراحی ساختار شهرداری تهران مداخلهای نداریم. در درون شهرداری تهران با دو معضل درونسازمانی مالیه ورشکسته شهری و ساختار نامناسب مواجه هستیم. جراحی ساختار کار دشواری است و با مقاومت نیز روبهرو خواهیم شد، اما باید برای کمک به شهرداری و تحقق وعدههایی که به مردم دادیم حد و اندازه شهرداری تهران را تعیین کنیم.
**تعدیل ساختاری در زمان فعلی و در کوتاهمدت اثرات مخربی دارد
اما ابراهیم امینی، رئیس کمیسیون حقوقی شورای شهر تهران نظرات این کمیسیون درباره اصلاح ساختار را اینچنین بیان میکند: اگرچه اصلاح ساختار یک ضرورت است، اما معتقدیم در وضعیت فعلی و در مدت زمان کوتاه این کار میتواند اثرات مخربی داشته باشد. شهرداری هم اکنون آمادگی این کار را ندارد. ضمن اینکه موضوع تدوین برنامه سوم توسعه شهرداری تهران در دستور کار است و حذف این جایگاه موجب حذف انگیزههای مدیران میشود. لذا هر اقدامی باید پس از تصویب برنامه سوم صورت گیرد. باید بر اساس قوانین و مقررات طرح کارشناسیتری انجام گیرد. از این روی، کمیسیون این طرح را رد میکند.
**زیاد بودن تعداد معاونتها در سازمان مناسب نیست
این در حالی است که مرتضی الویری، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر تهران در موافقت با این طرح میگوید: زیاد بودن تعداد معاونتها در سازمان مناسب نیست، ضمن اینکه اصلاح تشکیلات گسترده از بالا به پایین رخ میدهد و در مناطق نیز به تبع آن اتفاق میافتد.
**حذف پست به حذف کارمندان منجر نمیشود
ابراهیم شیخ، معاون منابع انسانی شهردار تهران با ذکر دلایل مختلف در مخالفت با این طرح میگوید: هدفی که برای این طرح پیشبینی شده است، مشخص نیست و اگر کاهش است که مطمئناً با حذف این پستها اتفاقی در این خصوص رخ نمیدهد، چرا که حذف پست به حذف کارمندان منجر نمیشود. اگر این طرح به دنبال چابکسازی است، حذف معاونتها، سازمان را چابک نمیکند. الزام شهرداری به کاهش معاونتها از 9 معاونت به 6 معاونت در هیچ کجا قید نشده است و به منزله دخالت در اجرا بهشمار میرود.
**سازماندهی شرکتها و سازمانهای وابسته به شهرداری اولویت بالاتری دارد
سکینه اشرفی، معاون برنامهریزی، توسعه شهری و امور شورای شهردار تهران نیز در مخالفت با طرح مطرح شده، تأکید میکند که هر سازمانی در میدان عمل، برای تحقق وظایف و چشمانداز خود نیازمند دو مطلوبیت است: یکی قرار گرفتن در بهترین جهتگیری رفتار بیرونی و دوم، قرار گرفتن در بهترین شرایط ساختاری و عملکرد درونی که تحقق مطلوبیت دوم به سه مؤلفه ساختار، فرآیند و سیستمهای سازمانی نیاز دارد. مدیریت شهر تهران با معضلاتی مانند تعدد مأموریتهای متداخل در حوزههای دیگر، فقدان هماهنگی و نظارت بین حوزهها، رقابت بین حوزهها برای تصدیگری و فقدان تعامل منطقی بین صف و ستاد مواجه است؛ بنابراین ساختار کلانشهری نیاز به تحول اساسی در سطوح خرد و کلان دارد.
وی با تأکید بر اینکه چالش نیروی انسانی مهمترین چالش شهرداری تهران است افزود: شهرداری عزم و اراده مدیریتی برای بازطراحی کلان ساختار با همکاری اعضای شورای شهر را دارد. این موضوع صرفاً با کاهش تعداد معاونتها سازماندهی نخواهد شد. سازماندهی شرکتها و سازمانهای وابسته به شهرداری تهران که دو سوم بودجه و نیروی انسانی را به خود اختصاص داده است، از اولویت بالاتری برخوردار است.
**این طرح دو هدف دارد، کاهش موازیکاری و افزایش عدالت
بهاره آروین، عضو هیأت رئیسه شورای شهر تهران بهعنوان موافق این طرح در سخنانی گفت: این طرح قرار نیست به اصلاح ساختار بینجامد، بلکه به شهرداری دو سیاست را بهعنوان رویکرد شورای پنجم ابلاغ میکند تا بر اساس آن، لایحه خود را به شورا ارائه کند. شورای شهر پیش از پستهای سازمانی به مردم و شهر متعهد است. شهرداری هماکنون مازاد نیرو دارد و باید سالانه 6 درصد کاهش نیرو دهد که این اقدام را در سال گذشته از حلقه پایین که پیمانکاران هستند و کم صداترین افراد به حساب میآیند، انجام گرفت.
وی افزود: حتماً کاهش پستهای شهرداری که حقوقهای چند میلیونی میگیرند به کاهش هزینهها منجر میشود. این طرح دو هدف را دنبال میکند که عبارتاند از: کاهش موازیکاری و دیگری افزایش عدالت.
**پستهای قانونی تعریف شده در شهرداری 16 هزار پست است
یاشار سلطانی، روزنامهنگار نیز معاونتها و شرکتهای زیرمجموعه شهرداری را یکی از مشکلات اصلی شهر دانسته و به ایرناپلاس میگوید: پستهای رسمی و قانونی تعریف شده در شهرداری 16 هزار پست است اما تعداد کارمندان چیزی حدود 67 هزار نفر است. یعنی حدود 50 تا 51 هزار نفر افرادی را داریم که پست سازمانی برای آنها تعریف نشده است. یعنی بسیاری از این شغلها کاذب است. مدیریت شهری ماهانه 640 میلیارد تومان حقوق میدهد. با این بدنه فربه، مدیریت شهری فقط میتواند هزینههای خود را تأمین کند و قادر به تحرک نیست. پس قاعدتاً مدیریت شهری جدید برای آنکه بقای خود را حفظ کند، باید اصلاحاتی در ساختار و بدنه لحاظ کند.
وی ادامه میدهد: با توجه به گزارشاتی که منتشر شده، در سال آینده، شهرداری با درآمدی که دارد تنها میتواند هزینههای خود را تامین کند و قادر به تامین هزینههای پروژههای عمرانی نیست. پس اصلاح ساختار اجتنابناپذیر است.
سلطانی با اصلاح ساختار موافق است بهشرط آنکه از بالا به پایین اتفاق بیفتد نه اینکه اول از کارگران شروع شود. «اگر قرار است کاهش حقوق یا امتیازاتی باشد باید از مدیران آغاز شود. یکی از این راهکارها ادغام معاونتها و اکثر شرکتهای شهرداری است. با این کار ریزش مدیریتی بسیاری در بدنه کارشناسان خواهیم داشت و در این هنگام، ساختار شهرداری قابلیت اصلاح دارد.»
وی در پاسخ به این سؤال که مخالفان این طرح معتقدند زمان کنونی برای اصلاح ساختار مناسب نیست میگوید: شهرداری با بودجه بیتالمال اداره میشود. برعکس معتقدم مدیریت شهری اگر این کار را انجام ندهد باید به مردم پاسخگو باشد. نباید نگران تغییرات بود باید ساختار را با درایت چابک کرد و از هزینهها هم نترسید.
**منتظر تغییر ساختارها باشیم
با توجه به رای آوردن این طرح در صحن علنی شورای شهر، و تعیین جزئیات آن در جلسات آینده، باید منتظر تغییراتی در ساختار شهرداری تهران باشیم. کوچک شدن سیستم مدیریت شهری تهران، در راستای کاهش هزینههای شهر است، اما باید طراحان این طرح نشان دهند که طرح چه اثری بر چابکسازی و کاهش هزینههای شهر تهران خواهد گذاشت.
منبع: ایرنا
