با بزرگ ترین زلزله های جهان آشنا شویم

بزرگ ترین زلزله جهان کجا اتفاق افتاد ؟

ظرف چند صد سال اخیر، ده ها زلزله بیش از ۸ ریشتر در دنیا اتفاق افتاده که از کامچاتکا در روسیه تا الاسکا و شیلی را در برگرفته و میلیون ها نفر را در عرض چند دقیقه به کام مرگ کشانده است. مهیب ترین زلزله ایران، در سال ۱۳۸۲ در شهرستان بم رخ داد که قریب به ۵۰  هزار هموطن را به کشتن داد و چند برابر زلزله بوئین زهرا و منجیل، تلفات گرفت. ایران، دیار چهار فصل آسیا، هم چون شیلی، یکی از لرزه خیز ترین نقاط جهان است و تا کنون میلیاردها دلار از این بلای طبیعی، خسارت دیده است.

اگر می خواهید با بزرگ ترین زلزله های جهان آشنا شوید،‌ این گزارش، اطلاعات خوبی را در اختیار شما قرار می دهد. هم چنان بهترین مقصد تحصیل در حوزه مطالعات زلزله، دانشگاه‌های ژاپن است.

با ما همراه باشید.

حتما بخوانید : نحوه محاسبه و پرداخت عوارض نوسازی تهران [پاسخ به سوالات متداول]

بزرگ ترین زلزله جهان : والدیویا شیلی

بزرگ ترین زلزله ثبت شده جهان، بیست و دوم ماه می سال ۱۹۶۰ میلادی در کشور شیلی اتفاق افتاد تا آمریکای لاتین جنوبی، شاهد بزرگ ترین زلزله قرن بیستم باشد.  این زلزله با قدرت ۹.۲ ریشتر، ساعت یازده و سی و هفت دقیقه عصر روز یکشنبه، ۲۲ می رخ  داد و بیش  از یک هزار و ششصد و شصت نفر را به کام  مرگ کشاند.  هزاران زخمی و میلیون ها بی خانمان، ارمغان زلزله چند ثانیه ای این رویداد در شصت سال پیش بود.

در پی وقوع این زمین لرزه هولناک، بندر پورتو سائودرا به کلی نابود شد و قریب به ششصد میلیون دلار به اقتصاد شیلی آسیب زد. این زمینه لرزه در عمق سی و سه کیلومتری زمین رخ داد و خسارات فراوانی بر جای گذاشت که اکنون که نیم قرن از وقوع آن می گذرد، اقتصاد ضعیف این کشور، همچنان هزینه تبعات آن را می دهد.  رانش زمین در شیلی پس از این زمین لرزه وحشتناک، صدها بار دیگر تکرار شد اما به این وسعت نبود.

(معماری خانه ها در والدیویا شیلی که الهامی از لرزه خیز بودن منطقه است)

نکته ای که باید درباره بزرگ ترین زمین لرزه جهان بدانید آن است که ساعاتی پس از وقوع این لرزه مهیب، آتشفشان PUYEHUE در دریاچه شیلی، خاکسترهای خود را تا ارتفاع شش  کیلومتری پرتاب کرد و تا یک هفته، آسمان منطقه، خاکستری رنگ بود.

بزرگ ترین زمین لرزه جهان در آلاسکا

سرزمین یخ و سرما در شمال کانادا، دومین زمین لرزه بزرگ قرن بیستم را ثبت کرد. این زمین لرزه در بیست و هشتم ماه مارچ سال ۱۹۶۴ میلادی در جزیره  زیبا پرنس ویلیام آلاسکا در ساعت پنج و سی و شش دقیقه عصر رخ داد و بزرگی آن، ۹.۲ ریشتر گزارش شد. این زمین لرزه در عمق بیست و سه کیلومتری زمین رخ داد و قریب به یک صد و چهل کشته بر جای گذاشت.

(تصویری از جدید ترین زمین لرزه های آلاسکا که سبب برش جاده شده است)

در پی وقوع این زمین لرزه، سونامی به پا شد و موج هایی به  ارتفاع شصت و هفت متر شکل گرفت که بیش از سیصد میلیون خسارت بر جای گذاشت.  نکته ای که باید بدانید آن است  که آلاسکا، بزرگ ترین ایالات آمریکا محسوب می شود و به دلیل معادنی که دارد، غنی ترین و ثروتمند ترین ایالت های آمریکا به شمار می رود. آلاسکا به زبان بومیان منطقه به معنی: سرزمین اصلی  است.

سومین زلزله بزرگ جهان در اندونزی

همین چند سال پیش بود که سونامی در سوماترا شمالی اندونزی، صدها هزار نفر را به کام مرگ فرستاد و ظرف چند دقیقه، میلیون ها اندونزیایی را بی خانمان و میلیون ها نفر را زخمی کرد. دنیا، بامداد بیست و ششم دسامبر سال ۲۰۰۴ میلادی که مصادف با ششم دی ماه سال هشتاد و سه بود را از یاد نمی برد.

زمین لرزه ای به بزرگی ۹.۱ ریشتر، مرگبار  ترین زمین لرزه ای است که قاره کهن به خود دیده است. بزرگی این زلزله به قدری بود که چهارده کشور آسیایی و حتی شرق آفریقا نیز آن را احساس کرد. سوماترا اندونزی پس از این زمین لرزه، نامی معروف شد و اکنون یکی از  شناخته شده  ترین مقصدهای گردشگری و طبیعت گردی این کشور است.  این زمین لرزه در عمق سی  متری زمین رخ داد و ارتفاع امواج به پنجاه متر رسید.

طبق آمارها، زمین لرزه  مرگبار سوماترا اندونزی که سومین زلزله بزرگ جهان تا کنون است، نردیک به دو میلیون نفر را بی خانمان کرد و جمعیتی به اندازه ۳ برابر ورزشگاه آزادی تهران را در چند دقیقه به کام مرگ کشید.

چهارمین زمین لرزه بزرگ جهان در کامچاتکا

خیلی ها نام کامچاتکا را به خاطر لرزه خیز بودنش می شناند. شبه جریزه  کامچاتکا به  طول  هزار و دویست و پنجاه کیلومتر، در شرق فدراسیون روسیه قرار دارد.  قریب به نیم میلیون کیلومتر مربع وسعت داشته  و  در میان اقیانس آرام واقع شده است. در کف اقیانوس آرام، دراز گودال کامچاتکا قرار دارد که عمق ده کیلومتری برای آن ثبت شده  است. سابقه  زندگی انسان ها در این منطقه، به هزاران سال پیش از میلاد مسیح باز می گردد.

چهارم نوامبر سال ۱۹۵۲ میلادی، ساعت ۴  عصر، زمین لرزه ای به بزرگی ۹ ریشتر، کامچاتکا را لرزاند که سبب شد تا نیمی از جمعیت ساکن در این جزیره کم تر شناخته شده روسیه، به کام مرگ بروند. این زمین لرزه در صد و سی کیلومتری کامچاتکا و در عمق چهل و پنج کیلومتری زمین رخ داد و سونامی که پس از آن ایجاد شد، دو هزار و سیصد و سی و شش نفر را به کشتن داد.

در تاریخ  روسیه، هولناک تر از زمین لرزه هفتاد سال  پیش کامچاتکا، لرزه ای ثبت نشده است.

زلزله آریکا

ساعت ۴ بامداد روز سیزدهم آگوست سال ۱۸۶۸  میلادی، آریکا در کشور  پرو، دومین زمین لرزه هولناک تاریخ  آمریکای جنوبی را ثبت کرد.  بزرگی این زلزله ، ۹ ریشتر بود و سونامی ایجاد شده،  حتی تا سواحل هاوایی نیز احساس شد.  این زمین لرزه، شهر AREQUIPA در آمریکای جنوبی را به کلی نابود کرد و قریب به بیست و پنج هزار نفر  را به کام  مرگ کشاند.

نکته ای که باید درباره زمین لرزه مهیب آریکا بدانیم آن است  که سونامی ایجاد شده پس از  این زمین لرزه، موج هایی به ارتفاع شانزده متر بود که سواحلی شیلی را در نوردید.

زمین لرزه اقیانوس آرام

در شاحل شمالی  اقیانوس آرام،  بیست و ششم ژانویه  سال  ۱۷۰۰ میلادی، لرزه ای به بزرگی  ۹ ریشتر  اتفاق افتاده که هولناک ترین لرزه این منطقه  در پانصد سال اخیر به شمار می رود. تنها مورد از زلزله های مربوط به آمریکای شمالی، در نزدیکی جزیره ونکوور رخ داده است.  زمین لرزه اقیانوس آرام، در سواحل غربی آمریکا و کانادا به وقوع پیوست و از تلفات آن،  آماری در دست نیست. اما گفته شده که دهکده هایی در ژاپن و مناطق مسکونی در غرب آمریکا،  کلا زیر آب رفت.

باز  هم  شیلی

شیلی را باید یکی از دیدنی ترین مقصدهای گردشگری و طبیعت  گردی آمریکای جنوبی و پایتخت زمین لرزه های این منطقه دانست. دومین زمین لرزه  مرگبار تاریخ این کشور، بیست و هفتم فوریه سال ۲۰۱۰ میلادی مصادف با اسفند ماه سال  هشتاد و هشت هجری خورشیدی رخ داد که ۸.۸ ریشتر بزرگی داشت.

این زمین لرزه در شهر کنسپسیون شیلی رخ داد و در عمق سی و پنج کیلومتری احساس شد و سونامی بزرگی ایجاد کرد.  آن قدر شدید که در پنجاه و سه کشور دنیا، وضعیت فوق العاده و خطر بروز سونامی اعلام شد. شیلی که امروزه هم  چون ژاپن، در مقابله زلزله، اقدامات ایمن سازی ساختمان ها را در دستور کار داده است، تلفات کمی از این لرزه مهیب تجربه  کرد و تنها هفتصد نفر کشته  شدند.

(تصویری از مهیب ترین زلزله های شیلی)

۱۰۹ سال پیش در چین روزی . . .

سیزدهم ژانویه سال ۱۹۰۶ میلادی بود که زمین لرزه ای به بزرگی ۸.۸ ریشتر، مرز کلمبیا و اکوادورا را تکان داد و هزار و پانصد نفر را به کام  مرگ کشاند. در پی این زمین لرزه، حدود پنج هزار نفر کشته شدند و سونامی بزرگی، سراسر اقیانوس آرام را در نوردید.

حتما بخوانید : طولانی ترین و بزرگ ترین خطوط مترو دنیا : از مسکو تا نیویورک

بزرگ ترین زلزله پرتغال

سرزمین زیبا و آرام پرتغال  در جنوب قاره  سبز و غرب کشور اسپانیا، در  تاریخش، اول نوامبر ۱۷۵۵  میلادی  را فراموش نمی کند. زمین لرزه ای به قدرت ۸.۷ ریشتر، اکثر  بخش های شهر لیسبون، پایتخت این کشور را نابود کرد و بیست و پنج درصد جمعیت شهر را به کام مرگ کشید.  قدرت این زلزله به حدی بود که شمال آفریقا، فرانسه و شمال ایتالیا نیز احساس شد.

زلزله تبت

از دیگر زلزله های بزرگ جهان باید به زلزله پانزدهم آگوست سال ۱۹۵۰ میلادی در آسام تبت اشاره کنیم که مصادف با بیست و چهارم مرداد سال ۱۳۲۹ بود. سه سال ییش از کودتای بیست و هشتم مرداد ۱۳۳۲. این زمین لرزه، ۸.۷  ریشتر قدرت داشت و در عمق پانزده کیلومتری زمین رخ داد. مرکزش در هیمالیا  بود و با وجود کوهستانی بودن منطقه، حدود چهار هزار و هشتصد نفر را به کام مرگ کشاند. همالیا تا کنون چنین لرزه مهیبی تجربه نکرده است.

بزرگ ترین زمین لرزه ایران

یازدهم بهمن ماه سال نود و شش، مدیرکل میراث فرهنگی استان ایلام گفت که بزرگ ترین زلزله جهان در منطقه سیمره «دره شهر» رخ داده است که در بخش ماژین، دهستان کولکنی قرار دارد و توده ای به وزن سی و هفت میلیارد تن دچار لغزش شد.

بزرگی زمین لرزه به حدی بود که باعث تولد سیمره شد و دریاچه تاریخی سمیره را شکل داد. این رویداد، رویدادی بی همتا در زلزله شناسی و بررسی پدیده های لغزش است که توجه باستان شناسان و علاقمندان به علم لرزه شناسی را به  بررسی جوانب آن توصیه می کنیم.

فهرست بزرگ ترین زلزله های ۱ قرن اخیر ایران

متاسفانه تا کنون صد ها هزار شهروند ایران به خاطر گسل های سراسر کشور در یک سده اخیر، به کام مرگ رفتند و همچنان، شاهد تلفات زمین لرزه ها در ایران هستیم  که ثلاث باباجانی، تنها مشتی نمونه خروار است. آمارهایی که در زیر می آید، تقریبی است و رقم دقیقی در دسترس نیست.

(تصویری از زلزله بم)

(تصویری از زلزله منجیل)

(تصویری از زلزله بوئین زهرا)

• سال ۱۲۸۸: سیلاخور به بزرگی ۷.۴ ریشتر و تلفات ۸ هزار نفری
• سال ۱۳۰۹: سلماس به بزرگی ۷.۳ ریشتر و تلفات ۲ هزار و پانصد نفری
• سال ۱۳۳۹: لار به بزرگی ۷.۶ ریشتر و تلفات ۴۰۰ نفری
• سال ۱۳۴۱: بوئین زهرا به بزرگی ۷.۲ ریشتر و تلفات ۱۰ هزار و ۵۰۰ نفری و تخریب ۶۰ روستا ایران.
• سال ۱۳۵۱: منطقه قیر به بزرگی ۹.۶ ریشتر و تلفات ۴ هزار نفری
• سال ۱۳۵۶: خورگور به بزرگی ۷ ریشتر  وتلفات ۱۲۸ نفری
• سال ۱۳۵۷: طبس به بزرگی ۷.۷ ریشتر و تلفات ۱۹ هزار و ۶۰۰ نفری و تخریب شانزده روستا
• سال ۱۳۵۸: قائن به بزرگی ۷.۱ ریشتر با تلفات ۱۳۰ نفری
• سال ۱۳۶۰: سیرچ با شدت ۷.۴ ریشتر و تلفات ۱۳۰۰ نفری.
• سال ۱۳۶۹: رودبار و منجیل با شدت ۷.۴ ریشتر و تلفات ۳۵ هزار نفری
• سال ۱۳۷۶: بیرجند با شدت ۷.۳ ریشتر و تلفات ۱۵۰۰ نفری
• سال ۱۳۸۱: اوج با شدت ۶.۶ ریشتر
• سال ۱۳۸۲: بم با شدت ۶.۵ ریشتر و تلفات ۴۱ هزار نفری
• سال ۱۳۸۳: فیروزآباد با شدت ۶.۳ ریشتر
• سال ۱۳۸۳: رزند با شدت ۶.۴ ریشتر و تلفات ۶۰۰ نفری
• سال ۱۳۹۲: بوشهر با شدت ۶.۱ ریشتر و تلفات ۳۷ نفری
• سال ۱۳۹۲: سیستان و بلوچستان با قدرت ۶.۳ ریشتر.

پر تلفات ترین زلزله یک صد سال اخیر ایران، در شهرستان بم رخ داد که ۱۰۰ درصد سازه های شهر تخریب شد و ارگ بم با بیش از دو هزار و پانصد سال قدمت به کلی ویران شد اما یک دهه بعد بازگشایی گردید. چهل و چهار  کشور دنیا در این زلزله به کمک ایران شتافتند و برای اولین بار در تاریخ پس از انقلاب، یک هواپیمای آمریکایی حامل کمک های بشر دوستانه وارد کشور شد.

همراه گرامی

اگر شما یا خانواده یا دوستان شما، از قربانیان بلایای طبیعی چند دهه اخیر ایران هستید، نظرات و تحلیل های خود را درباره زلزله های بزرگ ایران از طریق کامنت با عصر شهروند به اشتراک بگذارید.

به امید آنکه HSE و پیشگیری از بلایای طبیعی، فرهنگی بارز در سبک زندگی ایرانیان عصر ۱۴۰۰ باشد.