طرح های تفکیک زباله از مبدا ؛ پرطمطراق اما شکست خورده

به گزارش عصرشهروند،  تفکیک زباله از مبداء در شهر تهران طی سالها و دهه های گذشته تنها در حرف و همایش باقی مانده است. در تمام دوره های شهرداران تهران عزم جدی برای تفکیک زباله از مبداء دیده نمی شود. تمام این تلاشها با وجود اهمیت آن صرفا به دو اپلیکیشنی منتهی شده است که در سایت تهران من شهرداری تهران برای دانلود معرفی شده است. تعداد نصب چهار اپلیکیشن معرفی شده توسط شهرداری تهران جمعا به ۱۰۰۰ نصب نمی رسد که نصب فعال آن قطعا بسیار پایین تر از این تعداد است.

با توجه به حدود ۳ میلیون خانوار ساکن در تهران نشان می دهد این اپلیکیشنها هیچ نقشی در جمع آوری و تفکیک زباله از مبدا ندارند و در این شرایط شکست این طرح تقریبا حتمی است.

طبق برخی تخمینها در سال ۹۷ از زباله های شهر تهران ضایعاتی به ارزش تقریبی دو میلیارد و ۲۴۰ میلیون تومان بدست می آید که سالیانه به رقمی حدود۸۲۰ میلیارد تومان می رسد. البته قناعتی عضو سابق شورای شهرداری تهران در سال ۹۹ اذعان کرده بود شهرداری تهران می تواند سالیانه درآمدی بالغ بر ۴هزار میلیارد تومان بدست آورد! برای درک اندازه این عدد باید بدانید که بودجه شهرداری تهران در سال ۱۴۰۱ بالغ بر ۵۰ هزار میلیارد تومان می باشد. یعنی اگر افزایش قیمت ضایعات را با فرض ثابت بودن میزان آن در سال ۱۴۰۱ هزار میلیارد تومان در نظر بگیریم درآمد شهرداری از محل تفکیک و بازیافت زباله می تواند حدود ۱۰ درصد از بودجه سالیانه شهرداری تهران را تامین کند.

اما چرا جمع آوری و تفکیک زباله از مبداء باوجود درآمد بالایی که می تواند برای شهرداری تهران ایجاد کند و  با وجود سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران که متولی اصلی آن است هنوز به نتیجه نرسیده است؟

عدم اولویت برای مدیران شهری

مدیران شهری در دوره های متمادی به دلایلی به طرح ها و پروژه هایی اهمیت داده اند که  بیشتر مقابل چشم شهروندان باشد. شهروندان تهرانی آن را ببینند و احساس کنند. فعالیتهای عمرانی ، ساخت بزرگراه ، فرهنگسراها ، پارکها ، پلها و فعالیت های فرهنگی و نگهداشت شهر در اولویت آنها بوده است. از طرفی درست است که بازیافت زباله می تواند درآمد ۴هزار میلیارد تومانی برای شهرداری تهران به ارمغان داشته باشد اما این منفعت مالی هم اکنون جیب مافیای زباله پر می کند و قطعا برای حفظ این درآمد بیکار نخواهند نشست!

تفکیک زباله از مبدا بدون برنامه و استراتژی مشخص

عدم اولویت تفکیک زباله از مبدا موجب شد هیچ برنامه کارشناسی تدوین نشود و هیچ استراتژی مشخصی وجود نداشت باشد. تهدیدات نحوه فعلی جمع آوری زباله بررسی و آنالیز نشود و برای آن راهکاری تدوین نشود. تلاشهای کم فروغی هم که در این خصوص انجام پذیرفته به علت نگاه بخشی و عدم حمایت مدیران ارشد با شکست روبرو شده است و به نتیجه نرسیده است. نمونه این تلاشها همین ۴ اپلیکیشنی هست که در سایت تهران من معرفی شده اند.

مافیای زباله های تهران ؛ باهوش و خطرناک!

رها شدن موضوع جمع آوری و تفکیک زباله از مبدا موجب شد مافیای زباله در این بستر رشد کند و ساختار غیر رسمی و مخوفی ایجاد کند. این مافیا که چند وقتی است با افزایش چشم گیر قیمت مواد ضایعاتی سود بیشتری نصیب خود کرده پایه های خود را در این بازار ۴هزار میلیارد تومانی مستحکم کرده است.

طرحهای جمع آوری و تفکیک زباله؛ در حد حرف

در سال ۱۳۹۹ براساس طرحی به نام کاپ ( کاهش پسماند) قرار بود دستگاه های RVM یا دستگاه خود دریافت پسماند خشک در برخی از اماکن عمومی نصب شده  تا شهروندان با ارائه پسماند خشک به دستگاه در قبال آن مشوق هایی مانند حواله خرید از فروشگاه های شهروند یا میادین میوه و تره بار را دریافت کنند. بر اساس این طرح مقرر شده بود  تا پایان سال ۱۴۰۰ مخازن زباله از سطح شهر تهران جمع آوری شود!