گسترش مسیرهای تندرستی در تهران؛ گامی برای شهری سالم‌تر

به گزارش عصرشهروند، در سال‌های اخیر توسعه مسیرهای تندرستی و پیاده‌روی در تهران به یکی از برنامه‌های مهم مدیریت شهری تبدیل شده است؛ مسیری که هدف آن تشویق شهروندان به تحرک بیشتر، بهبود سلامت عمومی و افزایش کیفیت زندگی در پایتخت است. با وجود ایجاد مسیرهای متعددی در پارک‌ها و فضاهای شهری، کارشناسان معتقدند تهران همچنان به توسعه گسترده‌تر این زیرساخت‌ها نیاز دارد؛ موضوعی که در بودجه سال ۱۴۰۵ نیز مورد توجه قرار گرفته و شورای شهر برای ادامه ساخت مسیرهای تندرستی اعتباری قابل توجه در نظر گرفته است.

افزایش کم‌تحرکی و سبک زندگی کم‌فعال در کلان‌شهرها طی سال‌های اخیر به یکی از چالش‌های مهم سلامت عمومی تبدیل شده است. تهران نیز به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین شهرهای خاورمیانه با جمعیتی میلیونی، از این قاعده مستثنی نیست. آلودگی هوا، ترافیک سنگین، کمبود فضاهای پیاده‌محور و فشارهای زندگی شهری از جمله عواملی هستند که امکان فعالیت بدنی روزانه برای بسیاری از شهروندان را محدود کرده‌اند.

در چنین شرایطی، ایجاد مسیرهای تندرستی و پیاده‌روی به عنوان یکی از راهکارهای مهم برای ارتقای سلامت شهروندان در دستور کار مدیریت شهری قرار گرفته است. این مسیرها که در پارک‌ها، بوستان‌ها و برخی فضاهای شهری طراحی می‌شوند، امکان ورزش، پیاده‌روی و دویدن را برای شهروندان فراهم می‌کنند و به تدریج به یکی از عناصر مهم در برنامه‌ریزی شهری تبدیل شده‌اند.

مسیرهای تندرستی در نقاط مختلف پایتخت

در حال حاضر چندین مسیر تندرستی در نقاط مختلف تهران ایجاد شده که مورد استقبال شهروندان قرار گرفته‌اند. از جمله این مسیرها می‌توان به مسیرهای پیاده‌روی و تندرستی در بوستان آب‌وآتش، پارک طالقانی، بوستان نهج‌البلاغه، بوستان پردیسان و پارک جنگلی چیتگر اشاره کرد.

در بوستان آب‌وآتش و پارک طالقانی که با پل طبیعت به یکدیگر متصل شده‌اند، مسیرهای طولانی پیاده‌روی و دویدن ایجاد شده و بسیاری از شهروندان به‌ویژه در ساعات ابتدایی صبح یا عصر برای ورزش به این فضاها مراجعه می‌کنند. این مجموعه در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین نقاط ورزش شهری در تهران تبدیل شده است.

بوستان نهج‌البلاغه نیز از دیگر فضاهایی است که مسیرهای تندرستی در آن توسعه یافته است. این پارک که در غرب تهران قرار دارد، با داشتن مسیرهای طولانی پیاده‌روی، فضاهای ورزشی و امکانات رفاهی، به یکی از مقاصد اصلی شهروندان برای فعالیت بدنی تبدیل شده است.

پارک جنگلی چیتگر نیز با مسیرهای دوچرخه‌سواری و پیاده‌روی خود، ظرفیت قابل توجهی برای ورزش همگانی ایجاد کرده است. بسیاری از شهروندان به‌ویژه در روزهای تعطیل از این فضا برای ورزش و تفریح استفاده می‌کنند. در کنار این فضاها، در برخی بوستان‌های محلی و پارک‌های منطقه‌ای نیز مسیرهای کوتاه‌تر تندرستی ایجاد شده که هدف آن فراهم کردن امکان فعالیت بدنی برای ساکنان محله‌هاست.

نقش مسیرهای پیاده‌روی در سلامت شهری

کارشناسان حوزه سلامت شهری معتقدند ایجاد مسیرهای پیاده‌روی می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر سلامت جسمی و روانی شهروندان داشته باشد. پیاده‌روی یکی از ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین فعالیت‌های ورزشی است که تقریباً برای همه گروه‌های سنی قابل انجام است.

مطالعات نشان می‌دهد افرادی که به طور منظم پیاده‌روی می‌کنند، کمتر در معرض بیماری‌هایی مانند دیابت، فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی قرار می‌گیرند. علاوه بر این، فعالیت بدنی منظم می‌تواند به کاهش استرس و بهبود سلامت روان نیز کمک کند. در شهری مانند تهران که با مشکلاتی مانند ترافیک، آلودگی هوا و فشارهای روانی زندگی شهری مواجه است، ایجاد فضاهای مناسب برای پیاده‌روی می‌تواند نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی شهروندان ایفا کند.

با این حال، بسیاری از کارشناسان معتقدند تعداد و گستره مسیرهای تندرستی در تهران هنوز با نیازهای جمعیت این شهر فاصله دارد و لازم است برنامه‌ریزی جدی‌تری برای توسعه این زیرساخت‌ها انجام شود.

برنامه مدیریت شهری برای توسعه مسیرهای تندرستی

مدیریت شهری تهران در سال‌های اخیر تلاش کرده توسعه زیرساخت‌های ورزشی و سلامت‌محور را در دستور کار قرار دهد. یکی از بخش‌های این برنامه، گسترش مسیرهای تندرستی در نقاط مختلف شهر است.

مهدی پیرهادی، رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر تهران، در این زمینه اعلام کرده است که توسعه این مسیرها در برنامه‌های آینده شهرداری قرار دارد. او با اشاره به تداوم اجرای پروژه‌های شهری حتی در شرایط دشوار، گفت: «پروژه‌های عمرانی در روزهای جنگ هم متوقف نشدند و تلاش برای تکمیل طرح‌ها و تسریع در ارائه خدمات به شهروندان ادامه یافت.»

پیرهادی با اشاره به ادامه اجرای طرح‌های شهری افزود: «در بودجه سال ۱۴۰۵ بالغ بر ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای ساخت و توسعه مسیرهای تندرستی در تهران در نظر گرفته شده است.»

به گفته او، هدف از این طرح‌ها افزایش دسترسی شهروندان به فضاهای ورزشی عمومی و تشویق مردم به فعالیت بدنی بیشتر است.

توسعه زیرساخت‌های شهری در کنار فضاهای سلامت‌محور

در کنار توسعه مسیرهای تندرستی، مدیریت شهری تهران پروژه‌های عمرانی دیگری را نیز دنبال می‌کند که می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی شهروندان کمک کند.

پیرهادی در همین گفت‌وگو به برخی از این پروژه‌ها اشاره کرده و گفته است عملیات عمرانی برای افتتاح یکی از بزرگ‌ترین ایستگاه‌های مترو کشور در ورزشگاه تختی به پایان رسیده و این ایستگاه آماده بهره‌برداری است. با افتتاح این ایستگاه، سرفاصله حرکت قطارها در خط هفت مترو از ۱۵ دقیقه به حدود ۷ دقیقه کاهش خواهد یافت.

او همچنین از ادامه عملیات عمرانی آزادراه شهید شوشتری خبر داده و گفته است این پروژه به طول ۹.۲ کیلومتر اجرا شده و به‌زودی به بهره‌برداری خواهد رسید. به گفته وی، در بودجه سال ۱۴۰۵ بیش از ۵۰۰ میلیارد تومان برای تکمیل این پروژه اختصاص یافته است.

رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران همچنین اعلام کرده فاز دوم بزرگراه شهید بروجردی نیز در حال اجراست و بر اساس برنامه‌ریزی انجام شده، این پروژه در تابستان امسال به بهره‌برداری خواهد رسید. برای ادامه اجرای این طرح نیز حدود ۸۰۰ میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده است.

نیاز تهران به شبکه گسترده مسیرهای تندرستی

با وجود اقدامات انجام شده، بسیاری از متخصصان شهرسازی معتقدند تهران برای تبدیل شدن به شهری پیاده‌محور نیازمند توسعه گسترده‌تر مسیرهای تندرستی و پیاده‌راه‌هاست. در بسیاری از شهرهای بزرگ جهان، مسیرهای پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از شبکه حمل‌ونقل شهری در نظر گرفته می‌شوند. این مسیرها نه‌تنها برای ورزش بلکه برای جابه‌جایی روزمره شهروندان نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در تهران اما هنوز بخش زیادی از فضاهای شهری برای خودروها طراحی شده و سهم پیاده‌راه‌ها و مسیرهای ورزشی محدود است. به همین دلیل کارشناسان معتقدند توسعه مسیرهای تندرستی باید به یک سیاست بلندمدت در مدیریت شهری تبدیل شود.

گسترش این مسیرها در محله‌های مختلف، اتصال پارک‌ها به یکدیگر از طریق مسیرهای پیاده‌روی و ایجاد فضاهای امن برای ورزش همگانی از جمله اقداماتی است که می‌تواند به افزایش تحرک شهروندان کمک کند.

در مجموع، تجربه سال‌های اخیر نشان می‌دهد مسیرهای تندرستی با استقبال قابل توجه شهروندان مواجه شده‌اند. همین موضوع نشان می‌دهد اگر این زیرساخت‌ها در سطح گسترده‌تری در تهران توسعه پیدا کنند، می‌توانند نقش مهمی در ارتقای سلامت عمومی و بهبود کیفیت زندگی در پایتخت ایفا کنند.