چالشها خودرو های برقی در پایتخت
با افزایش ورود خودروهای برقی به کشور و توسعه زیرساختهای انرژی پاک، تهران بهتدریج به سمت «پایتخت برقی ایران» گام برمیدارد. طی دو سال اخیر، بیش از ۱۷۰ ایستگاه شارژ خودرو برقی در سطح شهر فعال شده و دهها مورد دیگر در حال احداث است. اما پرسش اینجاست که آیا زیرساختهای فعلی پاسخگوی موج برقیسازی آینده هستند یا نه؟
به گزارش عصرشهروند، تا همین چند سال پیش، صاحبان خودروهای برقی در تهران با چالش بزرگ نبود ایستگاه شارژ مواجه بودند؛ اما امروز نقشه پایتخت تغییر کرده است. نخستین ایستگاه شارژ عمومی کشور در سال ۱۳۹۷ توسط گروه مپنا در محوطه برج میلاد افتتاح شد. پس از آن، ایستگاههایی در میدان آزادی، نمایشگاه بینالمللی تهران، بوستان نهجالبلاغه، و پارک جنگلی یاس فاطمی به بهرهبرداری رسیدند.
اکنون تهران در سه محور شمالی، مرکزی و جنوبی میزبان مجموعهای از ایستگاههای شارژ است. در منطقه شمالی، مراکزی همچون مرکز خرید گالریا ولنجک و پارک یاس فاطمی از مهمترین نقاط شارژ محسوب میشوند. در مرکز شهر، ایستگاههای کریمخان، میدان انقلاب و شهرداری منطقه ۶ فعالیت دارند. و در جنوب پایتخت نیز ایستگاههایی مانند بوستان ولایت و پایانههای تاکسیرانی تجهیز شدهاند.
بیشتر این جایگاهها به شارژرهای AC با توان ۷ تا ۲۲ کیلووات و شارژرهای سریع DC با توان ۵۰ تا ۳۵۰ کیلووات مجهز هستند. شارژ کامل یک خودرو برقی معمولی در شارژر سریع بین ۳۰ تا ۴۵ دقیقه زمان میبرد.
همکاری مپنا و شهرداری؛ ۷۴ شارژر جدید در ۱۵ نقطه تهران
یکی از مهمترین پروژههای توسعه زیرساخت شارژ در تهران، همکاری میان شرکت مپنا و سازمان مدیریت حملونقل و ترافیک شهرداری تهران است. در قالب این طرح، تاکنون ۱۵ ایستگاه جدید با مجموع ۷۴ شارژر فعال نصب و راهاندازی شده است. از این تعداد، ۲۴ شارژر سریع DC و ۵۰ شارژر AC هستند که امکان شارژ همزمان چندین خودرو را فراهم میکنند.
شهرداری تهران اعلام کرده است که تا پایان سال ۱۴۰۴، تعداد ایستگاههای شارژ به ۵۰۰۰ مورد افزایش خواهد یافت. این پروژه بخشی از برنامه جامع کاهش آلایندگی هوای پایتخت است که در آن جایگزینی ناوگان حملونقل عمومی برقی، تاکسیها و موتورسیکلتهای برقی نیز پیشبینی شده است.
به گفته علیرضا زاکانی، شهردار تهران، «حرکت به سمت حملونقل برقی دیگر انتخاب نیست، ضرورت است. هدف این است که تهران به شهری با حداقل آلودگی هوا و حداکثر بهرهوری انرژی تبدیل شود.»
چالشها؛ از برق مصرفی تا قوانین نصب
اگرچه افزایش ایستگاههای شارژ نشانهای از پیشرفت است، اما مسیر توسعه زیرساختها بدون مانع نیست. یکی از مهمترین چالشها، تأمین پایدار برق است. با توجه به محدودیت تولید در فصول گرم، نگرانیهایی درباره تأمین انرژی مورد نیاز شارژرها وجود دارد. برخی کارشناسان پیشنهاد میکنند که ایستگاهها با پنلهای خورشیدی و باتریهای ذخیره انرژی ترکیب شوند تا فشار بر شبکه کاهش یابد.
موضوع دیگر، نبود چارچوب قانونی مشخص برای نصب شارژر در اماکن عمومی و خصوصی است. هنوز بسیاری از مجتمعهای تجاری یا مسکونی اجازه نصب تجهیزات شارژ را نمیدهند. وزارت نیرو در حال تدوین آییننامهای است که براساس آن، ساختمانهای جدید بالای ۲۰ واحد باید حداقل یک جایگاه شارژ برای خودروهای برقی داشته باشند.
همچنین، قیمتگذاری برق شارژ نیز محل بحث است. در حال حاضر، تعرفهای مشخص برای مصرف خودروهای برقی وجود ندارد و اغلب ایستگاهها برق را با نرخ صنعتی محاسبه میکنند که هزینه شارژ را بالا میبرد. برخی پیشنهاد دادهاند تعرفهای تشویقی برای خودروهای پاک تعیین شود تا استقبال عمومی افزایش یابد.
تهران سبزتر میشود؛ حملونقل پاک در راه است
تهران بهعنوان بزرگترین مصرفکننده سوخت در کشور، نقشی کلیدی در سیاستهای کاهش آلایندگی دارد. طبق گزارش شهرداری، ۳۵ درصد آلودگی هوای پایتخت ناشی از وسایل نقلیه سبک است. بر همین اساس، در سال ۱۴۰۳ طرح «حملونقل پاک» با محوریت خودروهای برقی آغاز شد.
در این طرح، تاکسیهای برقی، اتوبوسهای هیبریدی و موتورسیکلتهای الکتریکی به ناوگان عمومی افزوده میشوند. تاکنون حدود ۱۰۰ دستگاه تاکسی برقی در خطوط مرکزی فعال شدهاند و قرار است این رقم تا پایان ۱۴۰۴ به ۳۰۰۰ دستگاه برسد.
از سوی دیگر، شرکتهای خصوصی نیز در حال ورود به حوزه شارژرهای خانگی هستند. برخی برندها مانند مپنا، مکو و انرژی سبز ایرانیان شارژرهای خانگی سطح ۲ را عرضه کردهاند تا شهروندان بتوانند خودرو خود را شبها در منزل شارژ کنند.
به گفته یکی از مدیران شرکت مکو، «ایجاد شبکه گسترده شارژر خانگی، مکمل توسعه ایستگاههای عمومی است و اگر هر آپارتمان بتواند یک نقطه شارژ داشته باشد، مشکل کمبود زیرساخت برطرف میشود.»
آینده نزدیک؛ پایتخت هوشمند با شبکه شارژ متصل
برنامه بعدی شهرداری و مپنا، ایجاد شبکه هوشمند شارژ خودروهای برقی است. در این طرح، تمامی ایستگاهها از طریق یک سامانه مرکزی کنترل میشوند و صاحبان خودرو میتوانند از طریق اپلیکیشن، نزدیکترین ایستگاه، نوع شارژ، وضعیت آزاد یا مشغول بودن و هزینه تقریبی را مشاهده کنند.
به موازات این روند، مذاکراتی با وزارت نفت نیز انجام شده تا برخی پمپبنزینها به شارژر برقی مجهز شوند. بر اساس مصوبه در دست بررسی، هر جایگاه سوخت جدید باید حداقل یک شارژر نصب کند و جایگاههای موجود نیز در صورت امکان، بخشی از فضا را به خودروهای برقی اختصاص دهند. کارشناسان معتقدند تهران اگر بتواند زیرساخت شارژ سریع را در مناطق پررفتوآمد مانند بزرگراهها، مراکز خرید و پارکینگهای عمومی توسعه دهد، تا پنج سال آینده به یکی از شهرهای پیشرو در حملونقل برقی منطقه تبدیل میشود.
برق، بنزین آینده تهران
تهران در حال تجربه یکی از بزرگترین تحولات زیستمحیطی خود است. از یک سو، فشار آلودگی هوا و هزینه سوختهای فسیلی، و از سوی دیگر، رشد فناوریهای برقی، مسیر آینده را مشخص کرده است. امروز شهر در مرحله آغازین این تغییر بزرگ قرار دارد؛ با دهها ایستگاه فعال، چندصد تاکسی برقی و هزاران خودرو در صف ورود.
اما برای رسیدن به ثبات و پایداری، تنها نصب شارژر کافی نیست. نیاز به هماهنگی میان وزارت نیرو، شهرداری، بخش خصوصی و خودروسازان وجود دارد تا شبکه شارژ بهصورت سراسری و هوشمند گسترش یابد. اگر این هماهنگی بهدرستی شکل بگیرد، شاید در آیندهای نهچندان دور، تصویر پمپبنزینهای پر ازدحام جای خود را به ایستگاههای شارژ آرام و سبز بدهد — جایی که تهران نه فقط نفس بکشد، بلکه شارژ آینده را در آغوش بگیرد.
